راز اثر ورزش بر استخوانها کشف شد;چگونه فعالیت بدنی از پوکی استخوان جلوگیری میکند؟
یک مطالعه علمی جدید نشان داده است که تأثیر ورزش بر تراکم استخوان تنها به تقویت عضلات محدود نمیشود، بلکه از طریق یک سازوکار سلولی دقیق، مستقیماً بر ساخت و تراکم استخوان اثر میگذارد و خطر پوکی استخوان را کاهش میدهد.
پروتئین Piezo1؛ حسگر مکانیکی استخوانها
پژوهشگران در این تحقیق پروتئینی به نام Piezo1 را شناسایی کردهاند که مانند یک «حسگر ورزشی» در سلولهای استخوان عمل میکند.
وقتی بدن در اثر فعالیت بدنی – مانند دویدن، پریدن یا تمرینات مقاومتی-تحت فشار مکانیکی قرار میگیرد، این پروتئین فعال میشود.
فعال شدن Piezo1 باعث میشود:
- تولید سلولهای استخوانساز افزایش یابد
- تجمع چربی در مغز استخوان کاهش پیدا کند
- تعادل به سمت ساخت استخوان قویتر هدایت شود
این یافتهها نشان میدهد که تأثیر ورزش بر تراکم استخوان چنان چشمگیر است که افراد فعال معمولاً استخوانهای محکمتری دارند و کمتر دچار شکستگی میشوند.
چرا این کشف مهم است؟
پوکی استخوان یکی از شایعترین مشکلات مرتبط با افزایش سن است، بهویژه در زنان پس از یائسگی. شناخت مسیرهای مولکولی مانند Piezo1 میتواند در آینده به:
- طراحی درمانهای هدفمند
- توسعه داروهای جدید
- توصیههای دقیقتر ورزشی برای گروههای سنی مختلف
کمک کند.
چه نوع ورزشی بیشترین اثر را دارد؟
مطالعات نشان میدهد ورزشهای تحمل وزن (Weight-Bearing) و مقاومتی بیشترین تأثیر را دارند، از جمله:
- پیادهروی تند
- دویدن
- پریدن
- تمرین با وزنه
- ورزشهای قدرتی
برای کودکان و نوجوانان، این موضوع اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا بیشترین تراکم استخوانی در سنین رشد ساخته میشود.
سبک زندگی فعال در دوران مدرسه میتواند سرمایه استخوانی مادامالعمر ایجاد کند.
جمعبندی
این مطالعه بار دیگر تأیید میکند که ورزش تنها یک انتخاب سبک زندگی نیست، بلکه یک مداخله بیولوژیکی قدرتمند در سطح سلولی است.
فعالیت بدنی منظم میتواند از طریق فعالسازی پروتئین Piezo1، مسیر ساخت استخوان را تقویت کرده و خطر پوکی استخوان را کاهش دهد.
منبع
Nield, D. (2026, February 13). Breakthrough Study Reveals The Secret of How Exercise Fights Osteoporosis. Science News Report.